KÖYDE YAŞAM

Yıldız Daglarının güneyinde yer alan köyümüz, ne bir orman köyü ne de bir ova köyüdür.Tarım arazilerinin azlığı köylünün kendi ihtiyacını karşılayacak kadar ürün alabilmesine ancak yetiyor.Üstelik ekim alanları nın çok irili ufaklı olması ve düzgün olmayışı tarımı zorlaştırdığı gibi verimin de düşük olmasına neden olmaktadır.

1985 li yıllara kadar hayvancılık tek geçim kaynagı idi. Son yıllarda arıcılıkta bir gelişme gösteren köyün asıl geçim kaynagı mangal kömürü imalatıdır. Son yıllarda uygulanan politikalar orman köylüsü olarak geçimini saglayan köylüleri çok zor duruma düşürsede başka tutunacak dalları olmadığı için orman işleri ve mangal kömür imalatına dört elle sarılmaktadır.
.

Ormanlardakı agaçlarının kömür elde etmek için en ideal agaç olan meşe agacı yönünden zengin olması, elde edilen kömürün pazar payını korumasını sağlamaktadır.

Baltalık ormanlara balta giremeyecek şeklindeki haberler zaman içinde köylümüzün durumunu daha da zorlaştıracaktır. Bu yöndeki gelişmelerin ne olacagını zaman gösterecektir

MANGAL KEYFİNİN DİĞER YÜZÜ

YILDIZ DAGLARI nın güney yamaçlarında başlar mangal kömürünün serüveni.Engebeli arazilerden yolsuz yamaçlardan binbir zorluk ve güçlüklerle, bazen insan gücü bazen hayvanların çektiği arabalarla, veya traktörlerin arkasına takılan matrafa diye adlandırılan iki tekerlekli araçlarla yol kenarlarına, düzlüklere çıkarılan odunlar, kömür yakma alanlarına(torluk) getirilir.

Kömür yapımında kullanılan odunlar meşe, kayın, gürgen, dışbudak, gibi en iyi derecede kömürleşen sert ağaçlardan seçilir ve özellikle düzgün ağaçların kullanılmasına özen gösterilir. Sezonluk bir üretim olan odun kömürü yapımında, eski üretim alanlarının kullanılması da bir geleneğin devamıdır.

Sabahın ilk ışıklarıyla başlar köyde hayat,tabiiki yorucu bir güne hazırlanabilmek için, tamamı organik gıdalardan oluşan sağlam bir sabah kahvaltısı ile... gün içinde verilecek çetin mücadelede çok çabuk yenik düsmek istenmiyorsa....Odunların kesilmesi, budaklarından ayrılması,çetin yamaçlardan düzlüklere çıkarılması tamamen beden gücü ile gerçekleştirilmesi gereken işlerdir.....

Odun kömürü üretimi için kurulan, üzeri toprakla örtülü ocağa "torluk" adı verilir. Torluk kurulurken, ortasında 30 cm mesafede olmak üzere 3-4 sırık dikilir ve torluktan daha yüksek olan sırıklar, yanma aşamasında baca görevi görebilmeleri için birbirleri ile birleştirilir. Baca içerisine kolayca yanabilen talaş, yonga, çalı-çırpı doldurulur. Baca etrafına ise havalanmayı sağlamak amacı ile, ince veya yarılmış kuru haldeki odunlar altlık olarak yerleştirilir. Daha sonra kömür haline getirilecek odunlar çepeçevre dikine olarak istif edilir ve çevreye doğru gidildikçe odunların çapı giderek incelir. Torlukta, bir tümsek şekline ulaşıldığından odunların istifleme işlemi paraboloid meydana gelecek şekilde yapılır ve en üstteki kısma konulan odunlar yatık şekilde yerleştirilir.

Kömürleştirme esnasında hava ile doğrudan teması kesmek üzere istifin üzeri bir örtü ile kaplanır. Bu örtü yeşil ve toprak örtüsü olmak üzere iki tabakadan oluşur. İlk tabaka olan yeşil örtü, paprat denilen eğrelti otları, kayın, meşe ağaçlarının dökülen ve kazal denilen yaprakları,saman gibi materyallerden yapılır. Bu tabaka yaklaşık 15-20 cm'dir. Daha sonra murco denen toprak kömür kırıntı ve tozları ile getirilerek hazırlanan toprak örtüsü 5-10 cm kalınlıkta olacak şekilde torluğun üzerine kaplanır.

Torluğun yakma işlemine sabahın erken saatlerinde rüzgarsız bir havada başlanır. Kömürleşme için 240-280C derecelik bir sıcaklık gerekmektedir. Torluk içerisindeki ateş, üstten yanlara ve aşağıya doğru yelpaze biçiminde yayılır. Ateşin ilerlemesini idare etmek için torluğun üst kısımlarından başlayarak mazgal denen delikler açılır. Bu deliklerden önce su buharı çıkar. Daha sonra ise sarı renkte bir duman yükselir. En sonunda karbonmonoksitten ibaret mavi renk meydana gelir. Mavileşme görülünce kömürleşme sona ermiş demektir. Bundan sonra delikler tıkanır. Torluğun dip kısmına açılan deliklerden beyaz duman çıktığı görüldüğü zaman kömürleşmenin sona erdiği anlaşılır. Yanma bittikten sonra torluk birkaç gün soğutulmak üzere bekletilir. Ateşin takip edilebilmesi için torluk demir kancalarla akşama doğru bozulur. Torluğu bozma işi gece yarısına doğru sona erer. Kömür elde etme süresi, ağaç cinsi ve torluk hacmine göre 76 saat ila 107 saat sürer ve yaklaşık 100kg odundan 20 kg kömür elde edilir.

Odun kömürüne olan talep son yıllarda artış göstermektedir. Özellikle mangal kömürünün piknık alanlarında,kebap ,döner, balık lokantalarında yaygın olarak kullanılması, bu kömürün kükürt içermemesi nedeniyle yanma sırasında havayı diğer kömür cinslerine göre daha az kirletmesi, tercih edilmesine neden olmuştur.

Diren, tırmık elekli kürek gibi aletler le sökulen kömürler elleme denilen iri boy olanlar ayrı ambalajlanır bunların değeri biraz fazladır ve daha çok özel olarak balık lokantalarında ,kebapçı ve dönercilerde değerlendirilir.

Ambalajlar genellikle jüt çuvallardır. Son zamanlarda taleplere göre poşet ambalaj, ve marketlere koli ambalaj olarakta yapılmaktadır.